BON
PUITS

‘Ooit ga ik een huis bouwen in Saint-Tropez.’ Volgens Bart sprak zijn beste vriend die woorden zo’n twintig jaar geleden, toen ze op een boot bij Sainte-Maxime voeren. “En als hij iets zegt, dan gebeurt het doorgaans ook.” De opdrachtgever kan het zich niet eens meer herinneren, maar de wens om een huis aan de Côte d’Azur te bouwen was er inderdaad al lang. Hij groeide op in die omgeving, dus het voelt vertrouwd.

Toen hij een paar jaar geleden besloot het huis te gaan bouwen, wist hij dat er maar één persoon was met wie hij dat wilde doen: zijn beste vriend Bart. Eerder werkten ze ook al samen aan The Forest House, een ander privéproject van de opdrachtgever. “Ik doe zulke projecten graag met Bart, omdat we elkaar goed aanvoelen. Het was een soort automatisme om dit ook met Bart te doen.” En vice versa.

Tegelijkertijd was het ook best spannend, geven ze allebei toe. Want wat als het niet goed gaat, of als de verwachtingen niet uitkomen? Zou dat hun vriendschap in de weg kunnen gaan zitten? Die angst parkeerden ze vakkundig. Want wat als het wél goed gaat! “Dan is het een droom om samen met je beste vriend te doen”, zegt de opdrachtgever.

Het was in maart 2022 dat Bart de eerste schets voor Bon Puits maakte. Zoals vaker stond het in vijf minuten op papier. Eigenlijk stond er al een woning op de kavel, maar met de ambitie die de opdrachtgever voor het huis had, zou dat niet gaan werken. Daarom moest het tegen de vlakte.

Om de woning te eren, behielden ze haar naam. “Bon Puits betekent ‘de goede bron’”, vertelt de opdrachtgever. “En dat verwijst weer naar de natuurlijke bron die er vlakbij ligt.”

Het ontwerp dat Bart maakte had de vorm van een omgekeerde T. Die vorm bedacht hij om overal in het huis van zeezicht verzekerd te zijn. “Ik zei tegen hem: we gaan geen Ibiza-doos bouwen, waar groot, groter, grootst het devies is.” In plaats daarvan ontwierp hij een huis volgens de bouwtradities van Zuid-Frankrijk, maar wel eigentijds ingericht en vormgegeven.

Het huis moest in de omgeving passen, met onder meer een origineel Zuid-Frans dak, natuurlijke gevelbekleding en traditionele kleuren. Het zou verder van alle gemakken worden voorzien: van ondergrondse, koele slaapkamers tot een wintertuin, zwembad, hamam en garage. De tuin kwam op conto van landschapsarchitect Piet Oudolf.

Om een project van deze omvang in het buitenland uit te kunnen voeren, hadden de opdrachtgever en Bart hulp nodig van een lokale architect. Die vonden ze in de toen 29-jarige Olivia. “De opdrachtgever had haar getipt gekregen en had er een goed gevoel bij”, blikt Bart terug. “Toen we met z’n drieën afspraken, had ik dat gevoel ook meteen. Ik herkende mezelf in haar, toen ik die leeftijd had: iemand die durft, die aanpakt, die proactief is. Het project was misschien wel vele malen te groot voor haar, en dat was best een risico, maar we geloofden dat het met haar drive wel goed zou komen.”

Voor Olivia was deze eerste ontmoeting ‘nogal een ervaring’. “Ik moest eerst even aftasten hoe het allemaal zat.” Ze lacht. “Ik dacht dat ze een getrouwd stel waren.” Tegelijkertijd ervoer ze de ontmoeting als magical. “Het klikte enorm. En dat terwijl zij zoveel ouder zijn, zo ervaren en zo goed bevriend.” Ze greep de kans met beide handen aan. “Ik was wel een beetje geïntimideerd door het werk van Bart, en ook door hun vriendschap, maar ik vond het een te gaaf project om nee tegen te zeggen. Bovendien lieten ze merken dat ze in mij geloofden. Ik voelde meteen: dit gaat geweldig worden.”

“Een getrouwd stel!” Bart lacht nog om de uitspraak van Olivia. Maar eigenlijk kon het niet treffender, geeft hij toe. “Van de stofjes tot de wc-rolhouder: we hebben alles samen uitgezocht.” De vrouw van de opdrachtgever bemoeide zich er helemaal niet mee. “Zij vindt dat Bart en ik dat veel beter kunnen”, zegt de opdrachtgever. “En ik vind dat eigenlijk wel lekker. Want Bart en ik zijn zo goed op elkaar ingespeeld.”

Als een getrouwd stel bewogen ze zich over het bouwterrein. “Voor de sloop zijn we er wel honderd keer geweest”, zegt Bart. “Ter plekke onderzochten we wat de uitgangspunten van het huis moesten worden: wat wordt de hoogte, maken we Franse of Italiaanse bogen, hoe gaan we de parking vormgeven, wat wordt de positie van het zwembad, enzovoorts.” En als een getrouwd stel konden ze ook kibbelen.

En ze leerden van elkaar. Zo leerde de opdrachtgever van Bart dat de uitgangspunten maar zelden in één keer op papier staan. “Ik ben iemand die meteen wil weten hoe het project eruit komt te zien, maar Bart wil dingen laten ‘rijpen’. Toen we ooit begonnen, wist ik niet precies wat hij daarmee bedoelde. Maar inmiddels weet ik dat je iets soms even weg moet leggen, om het er later weer bij te pakken. Hoe vaker je dat doet, hoe mooier het wordt.”

“Ik had een pergola getekend, maar ik ontdekte ter plaatse dat die helemaal niet nodig was om voor een beetje schaduw te zorgen”, illustreert Bart. “De pergola zou wel het zicht op de mooie lucht wegnemen. En dat terwijl de Côte d’Azur de allermooiste luchten van de wereld heeft, magnifiek. Dus toen besloot ik dat hij toch weggelaten moest worden. We hebben het gebouw in die zin weer uitgekleed, en dat is niet erg.”

Omdat Bart en de opdrachtgever niet altijd in Saint-Tropez konden zijn, was Olivia dagelijks op de bouw te vinden. “Qua ontwerp gaat alle eer naar Bart, maar Olivia is wel een onmisbare schakel geweest in de vertaalslag naar de bouw”, zegt de opdrachtgever. “En bovendien was ze een geweldige manager.”

Ze had kennis van de taal, de streek en de mensen. Zo legde ze het contact met de beste lokale ambachtslieden: de beste staalboer, de beste steenboer en de beste houtboer. Die laatste heette Boris, ‘een gouden vent’, zegt Bart. Samen met de opdrachtgever ging hij erhoogstpersoonlijk heen. “Ik vroeg hem: wat is de meest traditionele manier waarop in Zuid-Frankrijk een dak wordt gebouwd? Dat heeft hij laten zien, en dat hebben we gedaan. Het is een prachtig massief houten dak geworden, gemaakt van boomstammen uit de Ardennen van meer dan honderd jaar oud.”

De opdrachtgever vond het schitterend wat er in die werkplaats voor zijn ogen gebeurde. “Bart begint te tekenen wat hij voor ogen heeft, en je ziet meteen dat ze over en weer respect voor elkaar hebben. Dat is ook de kracht van Bart: mensen willen graag iets samen met hem doen. Want ze zien hoeveel aandacht hij voor zijn vak heeft.”

Ook Olivia zag dat de mensen graag voor Bart en de opdrachtgever werkten. “Vaak genoeg ging er iets mis, en dat was soms doodeng.” Het is nog hoorbaar in haar stem. “Maar ze bleven altijd aardig. En daardoor was iedereen toch weer oké.”

Zo gingen er veel dingen goed. Tegelijkertijd is het uitvoeren van een project van deze omvang in het buitenland niet meegevallen. “Sommige dingen kunnen die Fransen hartstikke goed, maar maatvoering houden, met alle respect, dat was gewoon een ramp”, zegt de opdrachtgever. “Ze waren daar totaal niet gewend om te werken op het niveau waarop wij werken. Achteraf zou ik een aantal dingen anders hebben gedaan. Ik werkte met de uitvoerder van de Franse architect, maar dat had ik beter intern kunnen organiseren, ter ondersteuning van Bart. Ik denk dat het soms te veel was voor Bart alleen.”

Een van de belangrijkste lessen die Bart trok, is dat hij zich nog meer moet verdiepen in hoe er in een ander land wordt gewerkt. Zo had hij een aantal schoonheidsfoutjes kunnen voorkomen, denkt hij. “Ik wil dat een betonwand flush gestort wordt, dat het mooi is afgewerkt zonder pur en afdeklatjes”, legt hij uit. “Maar dat was wishful thinking. Daar had ik beter over na moeten denken.” Dat het nu niet overal strak en flush is, accepteert hij wel. “De imperfecties geven juist een ziel aan het huis.”

Ook de vriendschap zorgde weleens voor wrijving. “Als je klant een van je beste vrienden is, ben je misschien geneigd niet alles open en bloot op tafel te gooien”, geeft Bart toe. “Daar komt bij dat ik zelf ook heel ver wil gaan om iets ultiems neer te zetten. En dat kan dan ten koste van mezelf gaan. Dus als hij roept dat hij geen ventilatie in zijn huis wil zien en horen, of als hij ver in het proces tóch nog een wijnkelder wil toevoegen, dan denk ik: weet hij wel wat hij vraagt? En wat dit voor mij en de planning betekent?”

Dat Bart soms op zijn tenen liep, is de opdrachtgever niet ontgaan. “Ik denk dat Bart af en toe liever het antwoord geeft dat ik wil horen, in plaats van dat hij zegt: ‘Dat kan niet’.” Dat schuurde weleens. “Ik ken weinig mensen die zo hard werken als Bart. Hij wil het gewoon heel goed doen. Dus ik moest af en toe ook wel even zeggen: Bart, ik wil dat je ontspant. Het wordt echt wel mooi.”

Toch meent Bart dat ook deze wisselwerking het huis beter heeft gemaakt. Want de lat hoog leggen en het beste eruit persen, dat kan de opdrachtgever als geen ander, zegt hij. “Een project valt en staat met goed opdrachtgeverschap. Het is actie, reactie. Hij roept iets, ik reageer. En samen komen we tot iets nog veel mooiers.” Hun vriendschap heeft het sowieso niet veranderd. “Vriendschap gaat over vertrouwen, van elkaar houden en elkaar iets gunnen”, zegt Bart. “Dat zit allemaal in dit project. En uiteindelijk kunnen we werk en privé goed gescheiden houden. Ik ben ook weleens in Saint-Tropez geweest waarbij hij zei: ‘Bart, we gaan dit weekend even helemaal niks doen.’”

Al met al is Bart meer dan tevreden over het eindresultaat, al moest hij er veel voor geven. “Als ik dit project niet had geleefd, dan was het economisch helemaal niet haalbaar geweest”, zegt hij. “Ik had 24/7 op de bouw moeten zijn, van begin tot eind. Fouten die gemaakt zijn, hadden voorkomen kunnen worden als ik er de hele tijd was geweest. We hebben daardoor een 9 gemaakt, en geen 10.” De opdrachtgever wuift het meteen weg. “Ik vind het eerder een 10 dan een 9. Al is het alleen al omdat er zoveel liefde, tijd en aandacht in zit.”

Dat Bart zich ondanks de moeilijkheden erdoorheen heeft geslagen, waardeert hij enorm. “Het is fantastisch wat hij voor mij gedaan heeft. Bart is zo betrokken, hij geeft zich voor meer dan honderd procent en doet haast alsof het zijn eigen huis is.” Dat laatste maakt de samenwerking uniek, meent de opdrachtgever. “Het gaat over veel meer dan bouwen.” Namelijk over kameraadschap en een gezamenlijke passie voor mooie dingen. “We sturen elkaar mooie plaatjes met mooie ideeën, we maken samen een selectie van kunst en design en samen richten we het huis in. Bon Puits is echt een persoonskunstwerk.”

Of de samenwerking geslaagd is, is voor Bart geen vraag. “Bon Puits is eigen, gedurfd en op sommige momenten zelfs experimenteel. Dat we dat in tweeënhalf jaar tijd hebben kunnen neerzetten, in het buitenland, dat is hét bewijs van onze samenwerking. En dat konden we niet zonder Olivia.”